Đo điện trở cuộn dây máy nén: so U-V-W và đọc theo model

Phép đo điện trở cuộn dây máy nén được thực hiện khi xuất hiện các triệu chứng như máy nén không khởi động, nhảy CB, kêu gằn hoặc nóng bất thường. Mục tiêu là xác định các lỗi phần điện như hở mạch, chạm vỏ, chập vòng hoặc lệch điện trở giữa các cuộn dây. Đối với máy nén 1 pha (R-S-C), phép đo giúp kiểm tra thông mạch và tổng trở; với máy nén 3 pha (U-V-W, thường là inverter), phép đo tập trung vào sự cân bằng giữa các cuộn dây. Không dùng phép đo này để xác định lỗi cơ khí như kẹt block.

• Sử dụng đồng hồ vạn năng (VOM hoặc DMM) có chức năng đo điện trở (Ohm).
• Chọn dải đo thấp (ví dụ: 200Ω hoặc Rx1) để đo cuộn dây.
• Chọn dải đo cao (ví dụ: 2MΩ hoặc Rx1K) để kiểm tra chạm vỏ.
• Đảm bảo đồng hồ đã được hiệu chuẩn và que đo tiếp xúc tốt với điểm đo.
• Có thể dùng chức năng kiểm tra thông mạch (còi báo) để phát hiện hở mạch nhanh.

1. Cách ly nguồn: Tắt aptomat (CB) tổng của cả dàn nóng và dàn lạnh. Dùng bút thử điện hoặc đồng hồ xác nhận không còn điện áp tại cầu đấu.
2. Xả tụ điện: Sử dụng điện trở xả hoặc dụng cụ chuyên dụng để xả hết điện tích trong tụ khởi động và tụ ngậm. Không dùng tua vít chập hai đầu tụ.
3. Tháo giắc cắm: Tháo toàn bộ dây nối vào 3 chân máy nén trước khi đo.

4.2. Đo thông mạch và so sánh điện trở các cuộn dây

Máy nén 1 pha (R-S-C)

• Đo lần lượt các cặp chân: R-S, C-S, C-R.
• Nguyên tắc: R(RS) = R(CS) + R(CR).
• Nếu một cặp không lên điện trở, có thể cuộn dây bị đứt.

Máy nén 3 pha (U-V-W, inverter)

• Đo lần lượt các cặp chân: U-V, V-W, W-U.
• Nguyên tắc: R(UV) ≈ R(VW) ≈ R(WU).
• Các giá trị phải gần như bằng nhau, chênh lệch nhỏ đã là dấu hiệu bất thường.

Nếu kết quả đo cho thấy cuộn dây máy nén bình thường (không hở, không chạm vỏ, điện trở cân bằng), cần kiểm tra tiếp các thành phần sau:

• Tụ điện: Tụ khởi động hoặc tụ ngậm bị khô, hỏng sẽ khiến máy nén không chạy dù cuộn dây tốt.
• Bo mạch điều khiển: Relay, contactor hoặc bo công suất inverter không cấp điện cho máy nén.
• Điện áp nguồn: Sụt áp khi tải có thể khiến máy nén không khởi động.
• Kẹt cơ: Máy nén bị kẹt cơ khí, không quay được dù phần điện bình thường.

Để hiểu rõ hơn về các bước kiểm tra toàn diện, bạn có thể tham khảo bài viết tổng quan về kiểm tra điện cơ máy nén máy lạnh.

• Đo khi máy còn nóng: OLP (bảo vệ quá nhiệt) bên trong có thể đang mở, gây ra kết quả đo hở mạch giả. Cần đợi máy nguội hoàn toàn.
• Que đo tiếp xúc kém: Lớp vecni, bụi bẩn hoặc gỉ sét trên chân cắm làm tăng điện trở tiếp xúc, sai lệch kết quả.
• Chọn sai thang đo: Dùng thang đo quá cao để đo điện trở thấp hoặc ngược lại sẽ cho kết quả không chính xác.
• Bỏ qua bước đo chạm vỏ: Dễ bỏ sót lỗi nguy hiểm, có thể gây rò điện ra vỏ máy.
• Không tháo hết dây trước khi đo: Dòng điện rò từ bo mạch hoặc tụ điện còn lại có thể làm sai kết quả.

8.1. Tại sao điện trở 3 cuộn dây máy nén inverter phải bằng nhau?

Vì máy nén inverter sử dụng động cơ 3 pha đối xứng, các cuộn dây được thiết kế giống hệt nhau về chiều dài và tiết diện. Nếu điện trở các cuộn dây lệch nhau, có thể đã xảy ra chập vòng hoặc đứt một phần cuộn dây.

8.2. Đo điện trở block khi nguội và khi nóng khác nhau thế nào?

Điện trở dây đồng tăng theo nhiệt độ (hệ số nhiệt dương). Khi máy nén còn nóng, điện trở đo được sẽ cao hơn so với khi nguội. Ngoài ra, OLP có thể đang mở khi máy nóng, gây ra kết quả đo hở mạch giả.

8.3. Có thể dùng kết quả đo điện trở để xác định công suất máy nén không?

Không thể xác định công suất máy nén chỉ dựa vào điện trở cuộn dây, vì mỗi nhà sản xuất thiết kế cuộn dây với thông số riêng, phụ thuộc vào nhiều yếu tố như hiệu suất, vật liệu và mục đích sử dụng.

• Cách xác định đúng điểm đo và điều kiện đo điện trở cuộn dây máy nén.
• Vì sao không dùng trị số điện trở chung cho mọi model.
• Ý nghĩa của từng phép đo: chạm vỏ, thông mạch, so sánh điện trở.
• Khi nào nên dừng kiểm tra để đảm bảo an toàn.
• Hướng kiểm tra tiếp theo nếu điện trở cuộn dây bình thường.

• Kiểm tra điện cơ máy nén máy lạnh